SağlıkYaşam

İshale Ne İyi Gelir?

İshale ne iyi gelir merak ediyorsanız aşağıdaki yazımını mutlaka okuyun. İshal, emzirilen bir bebekte 24 saat içinde 3’ten fazla sulu dışkı veya normalden daha fazla sulu dışkıdır. Bulaşıcı hastalıklar, akut (ani) ishalin ana nedenlerinden biridir.

Çocuklarda ishale ek olarak kusma, karın ağrısı ve ateş de görülebilir. İshal vakaları için tedavi planları, ishalin süresine ve nedenine bağlı olarak değişir. İshal nedeniyle kaybedilen sıvıların yenilenmesi (hidrasyon tedavisi) ishal tedavisinin odak noktalarından biridir.

İshale Ne İyi Gelir?
İshale Ne İyi Gelir?

Bebeklerde ve çocuklarda ishal sık görülür. Ancak ishal sırasında vücuttan fazla sıvı kaybı müdahale gerektirebilir.

Yenidoğanlarda ishalden sonraki 1 gün içinde dehidratasyon oluşabileceğinden dikkatli olunmalıdır. Azalmış idrar çıkışı, ağız kuruluğu, ağlarken gözyaşı olmaması, çökük gözbebekleri ve bıngıldak, kolayca uykuya dalma veya bebeklerde ve küçük çocuklarda sinirlilik vücuttan sıvı kaybedildiğinde meydana gelen değişikliklerdir.

İshale Ne Sebep Olur?

Başta bağırsak olmak üzere sindirim sisteminde su emiliminin azalması ve su salgısının artması nedeniyle ishal oluşur. Laktoz intoleransı ishalin bir örneğidir. Süt şekeri olarak da bilinen laktoz, sindirim sistemleri laktoza duyarlı kişilerde (laktoz intoleransı) şişkinlik, gaz ve sulu dışkı ile kendini gösterebilir.

İshal, bulaşıcı hastalıklar nedeniyle de ortaya çıkabilir. Virüsler veya bakteriler gibi çeşitli bulaşıcı ajanlar, bağırsak çeperine zarar verebilir ve sindirim sisteminde su emilimini engelleyebilir.

İshal vakaları 4 farklı gruba ayrılır: akut, kronik, bulaşıcı veya bulaşıcı olmayan. Akut ishal, 2 haftadan az süren sulu dışkı semptomlarını ifade eder. Zararlı mikroorganizmaların veya virüslerin neden olduğu bulaşıcı ishal, akut ishalin ana nedenlerinden biridir.


Norovirüs, hem çocuklarda hem de yetişkinlerde bulaşıcı hastalıkların neden olduğu her 5 ishal vakasından 1’inden sorumludur. Norovirüs, gelişmekte olan ülkelerde her yıl yüz binlerce insanı öldürmektedir. Geçmişte, rotavirüs dünya çapında bebeklerde ve küçük çocuklarda şiddetli ishale neden olmuştur. Rotavirüsün neden olduğu ishal vakalarında aşılama programı ile olumlu sonuçlar alınmıştır. İshalin ilerlemesine eşlik edebilen bulaşıcı patojenler arasında Salmonella türevli bakteriler ve Escherichia coli bulunur.

 

İshal 4 haftadan fazla devam ederse uzun süreli (kronik) ishal olarak tanımlanır. Bu tür ishalin nedenleri arasında nadiren enfeksiyon hastalıklarına rastlanır. Sindirim ve emilim bozuklukları, kronik ishal ve inflamatuar bağırsak hastalığı çeşitli ilaçların yan etkileri olabilir.

İshalin Gelişiminde Rol Oynayan Faktörler

  • Bağırsak enfeksiyonları: parazitler, virüsler, bakteriler ve diğer mikroplar
  • Diş çıkarma
  • Gıda zehirlenmesi
  • Belirli gıdalara duyarlılık (alerji, intolerans)
  • Meyve ve meyve sularının (özellikle elma ve üzüm) ve ishale neden olan diğer gıdaların aşırı tüketimi
  • Üst/alt solunum yolu enfeksiyonu
  • Antibiyotik tedavisi
  • Çeşitli sindirim sistemi hastalıkları
  • Doğuştan gelen metabolizma hastalıkları
  • Mesane veya mide ameliyatı
İshale Ne İyi Gelir?
İshale Ne İyi Gelir?

İshalin Belirtileri Nelerdir?

İshal vakalarına pek çok farklı semptom ve şikayetler eşlik edebilir. Bu belirtiler tek tek ortaya çıkabilirken, bazı kişiler aynı anda birden fazla belirti yaşayabilir:

  • Sulu dışkı
  • Bağırsak hareketlerinin artan sıklığı
  • Artan dışkı hacmi
  • Sümüksü ve/veya kanlı dışkı
  • Huzursuzluk
  • Karın ağrısı
  • Kusma

Sıvı kaybı (dehidratasyon) ishal durumlarında karşılaşılabilecek bir diğer önemli semptomdur. Dehidrasyona müdahale edilmemesi ciddi sonuçlara yol açabileceğinden dikkatli olunmalıdır. Zayıflık, ağız içi gibi mukozal alanlarda kuruluk, kalp çarpıntısı, baş ağrısı, baş dönmesi, susuzluk artışı ve idrar çıkışının azalması gibi belirtiler kişinin susuz kaldığını gösterebilir.

İshal yılın herhangi bir zamanında ortaya çıkabilir. Ancak bu, gıdaların daha hızlı bozulması, tatil yerlerinde hijyen kurallarının tam olarak uygulanmaması ve yeme alışkanlıklarındaki değişiklikler nedeniyle yaz aylarında daha sık görülür.

İshale Ne İyi Gelir?
İshale Ne İyi Gelir?

İshal Nasıl Yayılır? Nasıl Önlenir?

Enfeksiyonun en yaygın bulaşma yolları, dışkı ile ağız ve el temasıdır. Aynı zamanda uzun süre saklanmış gıdalar, yanlış hazırlanmış konserve ve kötü pişirilmiş gıdalar, menşei bilinmeyen içme suları da ishale neden olabilecek çeşitli mikroorganizmalar içerebilir. Gıda kaynaklı ishali önlemek için kullanılabilecek çeşitli uygulamalar vardır:

  • Hijyen kurallarına uyun ve yiyecekleri hazırlarken ürünleri iyice yıkayın.
  • Pişirme ve servis arasındaki süreyi kısaltın.
  • Yemeklerden sonra kalan gıdaları uygun koşullarda buzdolabında saklayın.

Kronik İshalin (ishal) Belirtileri Nelerdir?

Kronik ishalin tanımı, birkaç hafta süren sulu dışkı şikayetini tanımlar. Kronik ishal vakalarında sulu dışkıya ek olarak bazı belirtiler de ortaya çıkabilir:

  • Karın ağrısı
  • Şişkinlik
  • Mide bulantısı

Kronik İshalin Nedenleri Nelerdir?

Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi bazı iltihaplı bağırsak hastalıkları kronik sulu dışkıya neden olabilir. Bu hastalıklarda dışkıda kan görülmesi ve şiddetli karın ağrısı sulu dışkıya eşlik eden belirtiler arasındadır.

Dışkı testine ek olarak, hastanın dışkısında inflamatuar reaksiyon oluşumuna yol açan beyaz kan hücrelerinin varlığı da araştırılabilir. Aynı zamanda çeşitli bakteriyel ve paraziter enfeksiyon hastalıkları da kronik ishale neden olabilir. Bu bozuklukları teşhis etmek için hastaların dışkı kültürleri gerekebilir. Bu testte, hastanın dışkısında herhangi bir mikroorganizma olup olmadığı kontrol edilir.

Yemeklerle birlikte alınan besinler ağız, yemek borusu ve mideden ince bağırsağa geçer. Pankreasın salgıladığı çeşitli sindirim enzimleri bu bölgeye gelir ve karbonhidratları, proteinleri ve yağları emilmeye uygun daha küçük parçalara ayırma işlevi görür. Uzun süreli pankreatit (kronik pankreatit) durumlarında, sindirim enzimlerinin yetersiz salgılanması meydana gelir ve sindirilen yiyecekler normal olarak emilmeden önce dışkıyla atılır.

Kronik pankreatit (pankreas iltihabı) vakalarında yağlı ve sulu dışkı oluşabileceğinden dikkatli olunması önerilir. Kronik pankreatite ek olarak, çölyak hastalığı olan kişilerde yağlı ve sulu dışkı da yaygındır.

Bu nedenlere ek olarak besleyici gıdalar ve vücudun bu gıdalara verdiği tepki de ishale neden olabilir. Örneğin, glüten enteropatisi adı verilen çölyak hastalığında, unlu mamuller ve glüten içeren türevleri yemekten ishal oluşabilir.

İshale Ne İyi Gelir?
İshale Ne İyi Gelir?

İshale Ne İyi Gelir?

Bir doktor, ihtiyaç olduğunu düşündüğü taktirde bağırsak düzenleyici ilaçları reçete edebilir. Uzun süreli ishal durumunda altta yatan neden tam olarak aydınlatılmalı ve tedavi planı ve öneriler hekim tarafından hastaya göre bireyselleştirilmelidir.

Bulaşıcı hastalıkların neden olduğu bazı ishal vakalarında olduğu gibi, ishal önleyici ve bağırsak düzenleyicilerin kullanımında dikkatli olunmalıdır, bu mevcut durumu daha da kötüleştirebilir.

İshal vakalarında beslenme önemli bir konudur. Uzun süren (kronik) ishal durumuna neden olan şey bir gıda ürünü ise, bunu ortaya çıkartmak için bir beslenme günlüğü kullanılabilir. Bir beslenme günlüğü ayrıca hangi atıştırmalıkların veya yiyeceklerin semptomları kötüleştirdiğini veya hangi koşullar altında farklı şikayetlerin meydana geldiğini kaydedebilir.

Kronik ishal durumunda, sınırlı tüketim ile faydalı olabilecek bazı beslenme uygulamaları vardır:

  • Kafein ve alkollü içeceklerden kaçının.
  • Daha az lifli yiyecekler yiyin.
  • Dehidrasyonu önlemek için düzenli olarak sıvı tüketin.
  • Dengeli ve düzenli beslenin, aşırıya kaçmayın.

İshalin nedeni bir enfeksiyon ise, doktorunuz antibiyotik reçete edebilir. Antibiyotik ilaçlar bir yandan hastalığa neden olan mikroorganizmaların temizlenmesine yardımcı olurken diğer yandan normal bağırsak florası adı verilen faydalı bakterileri olumsuz yönde etkileyebilir.

Probiyotik içeren gıdalar (yoğurt ve kefir gibi) kullanmak veya probiyotik takviyesi kullanmak, antibiyotik tedavisinden sonra bağırsaklarınızdaki iyi bakterileri desteklemeye yardımcı olabilir.

Probiyotikler ayrıca akut diyare ve eşlik eden diğer semptomların seyrine ve süresine de fayda sağlayabilir.

İshal Kişilere Hangi Sıklıkta Sıvı Verilmelidir?

Her bağırsak hareketinden sonra ;

  • 2 yaşından küçük çocuklar 50-100 ml sıvı (1/2-1 çay bardağı)
  • İki yaşından büyük çocuklarda 100-200ml sıvı (1/2-1 su bardağı)
  • Daha büyük çocuklar mümkün olduğunca fazla sıvı içmelidir.
  • Kusan çocuklara eşit miktarda sıvı kaşıkla ya da az az içirilerek verilmelidir. Çok miktarda sıvı vermek veya kısa sürede zorla beslemek kusmayı artırabilir.
İshale Ne İyi Gelir?
İshale Ne İyi Gelir?

Beslenmeye Devam Etmek Önemlidir

Anne sütü ile beslenen bebeklerde sık sık meme vermek gerekir.

Mamaya geçmiş olan bebekler de daha sık beslenmelidir. Mümkünse biberon değil kaşık kullanılmalıdır. Bu aşamada ishal için özel olarak hazırlanmış besinlere ihtiyaç duyulmaz.

6 aylıktan büyük çocuklara süte ek olarak sebze, tahıl ve diğer yiyecekler verilir.

Pirinç lapası, yoğurt, patates püresi, balık, pişmiş et, taze meyve suyu gibi yüksek enerjili ve protein içeren besinler ile muz gibi potasyumdan zengin besinlere öncelik verilmelidir.

Çocuk her 3-4 saatte bir (günde 6 kez) beslenmelidir. Seyrek ve aşırı besleme zararlı olabilir.

İshal durduktan sonra 2 hafta boyunca günde bir öğün fazla beslemeniz gerekir.

Bir Doktora Ne Zaman Başvurulur?

  • Aşırı bağırsak hareketleri
  • Çocuğun dehidrasyon belirtileri varsa ve su içmiyorsa (gözyaşı yok, gözler çökük, kuru ve buruşuk cilt, tükürükte azalma)
  • Tekrarlanan kusma
  • Dışkıda kan görmek
  • Ateş
  • İdrar çıkışında belirgin azalma gibi çeşitli durumlarda bir sağlık kuruluşundan yardım alınmalıdır.

İshale ne iyi gelir yazımızın sonuna geldik. Başta bağırsak olmak üzere sindirim sisteminde su emiliminin azalması ve su salgısının artması nedeniyle ishal oluşur. İshal vakalarına pek çok farklı semptom ve şikayetler eşlik edebilir. Bu belirtiler tek tek ortaya çıkabilirken, bazı kişiler aynı anda birden fazla belirti yaşayabilir:

  • Sulu dışkı
  • Bağırsak hareketlerinin artan sıklığı
  • Artan dışkı hacmi
  • Sümüksü ve/veya kanlı dışkı
  • Huzursuzluk
  • Karın ağrısı
  • Kusma

İshal vakalarında beslenme önemli bir konudur. Uzun süren (kronik) ishal durumuna neden olan şey bir gıda ürünü ise, bunu ortaya çıkartmak için bir beslenme günlüğü kullanılabilir. Bir beslenme günlüğü ayrıca hangi atıştırmalıkların veya yiyeceklerin semptomları kötüleştirdiğini veya hangi koşullar altında farklı şikayetlerin meydana geldiğini kaydedebilir.

Bir Doktora Ne Zaman Başvurulur?

  • Aşırı bağırsak hareketleri
  • Çocuğun dehidrasyon belirtileri varsa ve su içmiyorsa (gözyaşı yok, gözler çökük, kuru ve buruşuk cilt, tükürükte azalma)
  • Tekrarlanan kusma
  • Dışkıda kan görmek
  • Ateş
  • İdrar çıkışında belirgin azalma gibi çeşitli durumlarda bir sağlık kuruluşundan yardım alınmalıdır.

Yaşam kategorimizin son yazısı olan Kablosuz Kulaklık Kullanmanın Faydaları yazımızda    Google bazlı arama yapabilirsiniz.

En Hızlı İshali Ne Keser?

Tavuk ve et yemekleri kısa sürede ishali geçirebilir. Medikal çay ve Türk kahvesi ishalin tedavisinde önemli rol oynar. Hem maden suyu içmek hem de şekerli çay vücudunuzun sıvı alımına yardımcı olur ve ishali kısa sürede geçirebilir. Sarı leblebi ishali tedavi etmek için kullanılabilir.

İshal Olan Kişi Ne Yememeli?

Kafeinli besinler (Alkol, kahve, çikolata gibi)
Yağlı yiyecekler.
Baharatlı yiyecekler.
Kuruyemiş
Şekerli ürünler.
Süt.
Yüksek lifli gıdalar.
Gaz yapan yiyecekler (Fasulye, nohut, kuru baklagil çeşitleri, bezelye, brokoli, karnabahar vb)

Kola İshale İyi Gelir mi?

Bu tamamen yanlış bir düşüncedir. Asitli ve şekerli içecekler bağırsaklardan su kaybını artırmaktadır.

Leblebi İshali Hemen Keser mi?

Gıda kaynaklı ishali kesmek için muz, yoğurt, peynir, kahve, ayran, çubuk kraker, çay ve leblebi gibi gıdalar tüketilebilir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu