Yaşam

Nazar Boncuğu Nedir?

Nazar boncuğu, insanları nazardan koruduğuna inanılan boncuktur. Tarih boyunca çoğu kültürde ve dini inançta göz figürü kötü ruhlara karşı güçlü bir tılsım olarak kabul edilmiştir. Aynı zamanda, nazardan korunmak için ortasında göz şeklinde bir figür bulunan, el aletleriyle odun ateşi üzerinde camın şekillendirildiği bir el sanatıdır.

Nazar Boncuğu Nedir?
Nazar Boncuğu Nedir?

Nazar Boncuğu Tarihi

Arkeolojik bulgulara göre nazar inancının geçmişi Neolitik Çağ’a kadar uzanmaktadır. Kazılarda M.Ö. 3000 yılından kalma Sümerlere ait nazardan korunma için yapılmış boncuklar ortaya çıkmıştır. Ayrıca firavunların mezarlarında ve Efes kazılarında M.Ö.3500 yıllından kalma yeşil cam boncuklar ve göz formlu cam boncuklar bulunmuştur.

Bunların dışında Romalılar bebeklerinin boyunlarına Osiris’in Gözü’nü temsil eden mavi, göz şeklinde bullalar takmışlardır.  Cam, Asur tabletlerinde kutsal kabul edilmektedir ve dini törenlerde kullanıldığı bilinmektedir. Boğazköy kazılarında bulunan M.Ö. 1700 yılına ait cam boncuklar Anadolu’daki en eski cam buluntularıdır.

Nazar boncuğu, 3000 yıllık yakın doğu cam sanatının devamı olarak, Mısır ve Mezopotamya medeniyetlerinden gelen bilgi ve inanç yapıları ile İzmirli ustaların elinde bugünkü haline ulaşmıştır. Nazar boncuğu dünyada Türk boncuğu diye de bilinmektedir. İzmir logosundaki “i” harfinde bulunan nokta, nazar boncuğu şeklindedir. Kökleri Şamanizme kadar uzanan sözlü kültür, uygulama ve inancın birleştiği bir nesnedir.

Türklerde maviye “gök” denir. Gök Tanrı’yı temsil ettiğine inanılan mavi rengin insanlar ya da değer verilen nesneler üzerine takılarak bir nevi kutsama yapıldığı düşünülmektedir. Anadolu’da kurşunun nazardan koruduğuna inanılır. Bu iki inanış birleşmiş ve boncuğun ortasına eklenen sarı halka ile nazar boncuğu tasarımı ortaya çıkmıştır.

Nazar Boncuğunun Şekli Nasıl Olmalıdır?

Nazar boncukları genellikle göz şeklindedir. Gözün diğer adı boncuktur. Bu bağlamda göz, insanın dünyaya açılan penceresidir ve göz, iyi ya da kötü her türlü düşüncenin ilk çıkış noktası olarak kabul edilir. Bu nedenle emici olduğu düşünülen mavi taşlar uzun süredir nazardan korunmak için kullanılmaktadır. Günümüzde pek çok kişi inanç ve gelenek gereği ya da süs eşyası olarak günlük hayatta sıklıkla nazar boncuklarını üstlerinde, sevdikleri kişilerde, eşyalarda ya da yerlerde bulundurmaktadırlar. (Nazar kolye, Nazar bileklik, Nazar ağacı vb.)

Nazar Boncuğu Nedir?
Nazar Boncuğu Nedir?

Nazar Boncuğunun Yapılışı

Yapımı sırasında içine kurşun dökülür. Bunun iyi şans getirdiğine inanılır. Eski halk inanışlarına göre her mavi cam boncuğun kötü ruhları kovması mümkün değildir. Bu boncuklarda aranması gereken belli özellikler vardır. Örneğin bazı ustalara göre mavi üzerinde mutlaka sarı göz yer almalıdır.

Ayrıca özel bir yerde (eski halk inanışına göre “Eyelü/İyeli” yani koruyucu bir ruhu olan) “göz ocağı” olarak bilinen yerde eritilmiş olmalıdır. Nazar boncuğu ocaklarını kurarken özel bir tören yapmak gerekiyordu. Ocak başka cam ürünleri yapmakta kullanılmaz, sadece nazar boncuğunun yapımında kullanılırdı.

Hatta aynı işyerinde usta başka cam ürünler de yapıyorsa, nazar boncuğu için sadece asıl ocağı kullanırdı. Ayrıca gerçek nazar boncukları el yapımı olmalıdır. Makine ile yapılmış boncuklar sadece süs eşyasıdır, koruyucu hiçbir özellikleri yoktur.

Nazar Boncuğu Nedir?
Nazar Boncuğu Nedir?

Türk topluluklarında tarih boyunca, nazar boncuğuna pek çok isim verilmiştir. Bunlardan bazıları;  munçuk, moncuk, monşak, monçak, moncok, muynçak’tır. Bazı dillerde bu kelimeler günümüzde bile kullanılmaktadır. Bu kelimeler “boncuk” anlamına gelmektedir. İnsanlar bunları kendilerine veya atlarının boyunlarına takmaktadırlar. (Değerli taş, aslan pençesi, muska vb.)

Attila Han’ın babasının adı Muncuk’tur. Türk halk inanışında Albıs, nazar kavramının kökeni olan Gökçe Munçuk’tan (mavi boncuk) çok korkarlar.

Kotaz kelimesi nazar boncuğu için kullanılan bir diğer kelimedir. Bazı insanlar nazar boncuğunun dikkati dağıttığı ve gözün başka yere bakmasını sağlayarak nazardan koruduğuna inanmaktadır. Çok güçlü nazarın, nazar boncuklarını çatlattığı ve hatta onları parçalara ayırdığı söylenmektedir. Köşgük ve çom kelimeleri de nazarlık yani “kutsal nesne” anlamında kullanılmaktadır.

Nazar boncuğu nedir? yazımızın sonuna geldik. İinsanları nazardan koruduğuna inanılan bir boncuktur. Nazardan korunmak için ortasında göz şeklinde bir figürün yer aldığı bir el sanatıdır. 3000 yıllık Yakın Doğu cam sanatının devamı olan nazar boncuğu, İzmirli ustaların elinde bugünkü haline ulaşmıştır.

Yaşam kategorimizin son yazısı olan Çin Takvimi Cinsiyet Hesaplayıcı Nasıl Çalışır? yazımızda Google bazlı arama yapmanız mümkündür.

Nazar Boncuğu Nedir?
Nazar Boncuğu Nedir?
Nazar Boncuğu Ne Anlama Gelir?

Nazar boncukları, insanları nazardan koruduğuna inanılan boncuklardır. Tarih boyunca çoğu kültürde ve dini inançta göz figürü kötü ruhlara karşı güçlü bir tılsım olarak kabul edilmiştir.

Nazarın Belirtileri Nelerdir?

·         Evdeki nazar belirtileri;
·         Anlaşmazlıklar veya tartışmalar,
·         Görünmez kazalar,
·         Evden soğuma,
·         Evin bereketinin kaçması,
·         Evin ve odaların kasvetli havası, evdeki nazarın belirtileridir.

Nazar Göz Değmesi Nedir?

Kem göz ya da nazar, inanışa göre bakışlarla canlıya da cansız varlıklara zarar vermektir. Özellikle çocukların, hamile kadınların veya hayvanların nazardan etkilenebileceğine inanılmaktadır.

Nazar Boncuğunun Hammaddesi Nedir?

Geleneksel nazar boncuklarının hammaddesi camdır. Camın tarihi çok eski zamanlara dayanmaktadır. Sümer yerleşimlerinde M.Ö. 3000-2500 yıllarına ait nazar boncukları bulunmuştur.

İlişkiye Nazar Değdiği Nasıl Anlaşılır?

Nazar belirtileri, çiftlerin hastalanması veya şiddetli baş ağrısı şeklinde görülür. Kişilerin hem fiziksel hem de ruhsal olarak zarar görmesi durumunda nazar değdiği anlaşılmaktadır. Karı koca arasındaki tartışmalarda huzursuzluk ve yabancılaşma varsa, bu nazarın bir işaretidir.

Nazar Boncuğu Türleri Nelerdir?

Ustalar, nazar boncuğunun nazara etkili olabilmesi için mavi üzerine sarı kurşun ile yapılması gerektiğini söylemektedir. Günümüzde üretilen boncuk türleri şunlardır; Dana göz,  karagöz, silindir, ceviz, yumurta, plaka kalp, saraç, zar.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu